Төлеби ауданы табиғатының көркемдігімен ғана емес, тарихы мен руханиятын тоғыстырған киелі орындарымен де ерекшеленеді. Мұндағы әулиелер жатқан қасиетті мекендер мен шипалы бұлақтар ғасырлар бойы халықтың тәу етіп, зиярат жасайтын орындарының біріне айналған. Бүгінде де бұл жерлерге арнайы келетін зияратшылар мен туристердің қатары азайған емес. Мұндай қасиетті нысандар ауданның рухани туризмін дамытуға өзіндік үлес қосып келеді.
Егер Сайрам өңірі әулие-әмбиелер мекені ретінде танылса, Төлеби ауданында да ел арасында қасиетімен белгілі әулиелер мен шипалы бұлақтар аз емес. Солардың бірі – Кемеқалған ауылдық округіне қарасты Ұйымшыл ауылындағы "Мейрам ана" әулиелі орны. Жер астынан қайнап шығатын мөлдір бұлақтың айналасы абаттандырылып, тастармен қоршалып, шағын тоған жасалған. Бұлақ басында табиғатты аялауға шақыратын ескертпе жазулар да орнатылған. Жергілікті тұрғындардың айтуынша, мұнда әсіресе перзент сүйе алмай жүрген аналар келіп, тәу етіп, бұлақ суынан дәм татады.
Ал Ақбастау ауылындағы Көз ата әулиелі орны да зияратшылар көп келетін қасиетті мекендердің бірі. Мұнда 12 жылдан бері шырақшылық қызмет атқарып келе жатқан Тағай Сейітжаппарұлы келушілерге бағыт-бағдар беріп келеді.
Аңыз бойынша, Көз атаның шын есімі – Сейіткерім қари. Ол ұзақ ғұмыр кешіп, ислам дінін насихаттаған, елді егіншілікке баулып, ашаршылықтан аман алып қалған. Сонымен қатар көз ауруларын емдейтін шипагер ретінде де халыққа кеңінен танылған. Ел ішінде көз жанарынан айырылған жандар оның алдына келіп, ем алып, сауығып кеткені туралы әңгімелер бүгінге дейін сақталған.
Көз ата дүние салғаннан кейін жерлеу рәсімі аяқтала бергенде, қабір маңындағы жартастар арасынан сарқырап бұлақ ағып шыққаны айтылады. Су мол ағынмен аққанымен, әулиенің қабіріне тимей, оны айналып өтіп арна салған екен. Мұны көрген жұрт «бұл – әулиенің кереметі» деп қабылдап, бұлақты «Көз ата бұлағы» деп атап кеткен. Содан бері халық бұлақ суының, әсіресе көз ауруларына шипасы бар деп сенеді.
– Осы әулиелі орында шырақшы болғаныма 12 жылдан асты. Шын ниетпен, дәретін алып, бір Аллаға тәуекел етіп келген жандарға бұл судың шипасы мол. Өзім он бір адамның көз дертіне осы жерден шипа тапқанына куә болдым. Көз тиген жандар да арнайы келіп, ниеттеніп қайтады, – дейді шырақшы Тағай Сейітжаппарұлы.
Киелі орындар – Төлеби ауданының туристік әлеуетін арттыратын маңызды бағыттардың бірі. Сондықтан бүгінде өңірдің тарихи-рухани мұрасын кеңінен насихаттау, туристік бағыттарды көбейту және ауданның танымалдылығын арттыру бойынша жүйелі жұмыстар жүргізілуде. Аудан әкімдігінің мәліметінше, алдағы уақытта жаңа туристік маршруттар әзірленіп, туристік инфрақұрылымды дамытуға басымдық берілмек. Бұл өз кезегінде өңірдің туристік имиджін нығайтып, ішкі және шетелдік туристердің қызығушылығын арттыруға мүмкіндік береді.
